X
تبلیغات
رایتل
چهارشنبه 8 آبان 1387 ساعت 13:35

ترشیری در ایران مرکزی

 مقدمه

به جز نواحی جندق، یزد و نایین که چینخوردگی لارامید عملکرد ضعیف داشته، در سایر نواحی ایران مرکزی، توالیهای پالئوسن به طور عمده نهشتههای کنگلومرایی و ماسهسنگیاست که به طور دگرشیب و گاه همشیب، سنگهای کهنتر را میپوشانند. سنگهای ائوسن ایران مرکزی دو خاستگاه متفاوت دارند. در کمان ماگمایی ارومیه – بزمان و در گسترههای وسیعی از ایران مرکزی و بلوک لوت، سنگهای ائوسن، روانه یا خاکسترهای آتشفشانی ستبری است که در محیطهای آبی و یا خشکی شکل گرفتهاند. ولی، در حاشیة قارهها فرسایش بلندیهای حاصل از چینخوردگی لارامید، موجب نهشت سریع توالیهای فلیش گونه با ستبرای زیاد شده است. حرکات کوهزایی ائوسن پایانی (رخداد پیرنئن) موجب تشکیل حوضههای رسوبی کم عمق قارهای شده به همین دلیل نهشتههای الیگوسن ایران مرکزی آواریهای سُرخرنگ قارهایاست که به تقریب فاقد فسیل بوده یا فسیلهای شاخص ندارند. لذا، به جز چند مورد، سن این نهشتهها، از روی موقعیت چینــهشناسی آنها تعیین شده است.

گانسر (1955) برای ردیفهـای الیگوسن ایــران مرکـزی نـام «سازند سُرخ پایینیLower Red Fm»را پیشنهاد کرده است. در الیگوسن بالایی (شاتینChattian)، در بخش باختری ایران مرکزی، شواهدی از یک پیشروی دریایی وجود دارد که تا میوسن پیشین دوام داشته است. به سنگآهکهای این دریای پیشرونده «سازند قم» گفته شده که در بیشتر جاها سن الیگوسن – میوسن دارد. در اواخر میوسن پیشین، به دنبال رویداد میوسن میانی (استیرین)، دریا از بخش باختری ایران مرکزی پس نشسته و به جای آن حوضههای رسوبی قارهای در اغلب نقاط ایجاد شده است. این نهشتهها که اکنون در بیشتر گودیهای Depressions مرکز، شمال باختر و خاور ایران قرار دارند، «سازند سُرخ بالایی Upper Red Fm » »نام دارند.

همانند دیگر نقاط ایران، توالی پلیوسن ایران مرکزی همچنان کنگلومرایی است که با دگرشیبی زاویهدار و یا همشیب، بر روی سازندهای قدیمیتر نهشت شدهاست. اما، در ناحیة مراغه آذرآواری استخواندار Maragheh Bon Beds، در ناحیة تبریز دیاتومیتهای آب شیرین، در ناحیة لوت باختری سیلتهای افقی سازند لوت، سن پلیوسن دارند. در شمال لوت و کمان ماگمایی ارومیه – بزمان، سنگهای پلیوسن خاستگاه ماگمایی دارند.

del.icio.us  digg  newsvine  furl  Y!  smarking  segnalo